18 marca 2026 roku, w ramach Brain Awareness Week (globalnej inicjatywy na rzecz popularyzacji wiedzy o mózgu) odbył się w Brukseli Brain Health Day: Prevention, Policy, Progress. Tegoroczna edycja jest wyjątkowo ważna: Unia Europejska finalizuje właśnie 10. Program Ramowy na rzecz Badań i Innowacji, a European Partnership for Brain Health oficjalnie rusza z bezprecedensowym zobowiązaniem finansowym na poziomie 500 milionów euro. To wyjątkowa okazja, by przypomnieć, dlaczego zdrowie mózgu jest jednym z najważniejszych wyzwań współczesnej medycyny i dlaczego badania prowadzone w BRAINCITY są tak istotne.
Choroby mózgu dotykają setek milionów ludzi na całym świecie. Mózg jest centrum wszystkiego, kontroluje nasze myślenie, emocje, relacje i zdolność do codziennego funkcjonowania. Gdy przestaje działać prawidłowo, skutki odczuwa nie tylko pacjent, ale całe jego otoczenie. Padaczka, depresja, uzależnienia – to nie są problemy jednostek. To ogromne wyzwanie społeczne, z którym nauka musi zmierzyć się skuteczniej niż dotychczas.
W ramach projektu BRAINCITY Centrum Doskonałości Neuroplastyczności i Zaburzeń Pracy Mózgu Instytutu Nenckiego, powstałego we współpracy z Europejskim Laboratorium Biologii Molekularnej (EMBL) prowadzimy badania, których celem jest zrozumienie mechanizmów plastyczności mózgu i przekucie tej wiedzy w konkretne narzędzia diagnostyczne i terapeutyczne.
Efekty tej pracy są już realne. W toku prac BRAINCITY zidentyfikowano pierwszego na świecie kandydata na lek zapobiegający powstawaniu padaczki, a nie jedynie jej objawom (marimastat). W BRAINCITY opracowano równieżinnowacyjną platformę behawioralną Eco-HAB do badania zachowań społecznych u myszy oraz algorytmy analizy EEG wspierające diagnostykę chorób neuropsychicznych.
Aktualnie realizowany projekt badawczy BRAINCITY idzie jeszcze dalej. Skupia się na synergicznym połączeniu metod farmakologicznych, stymulacji mózgu i bodźców środowiskowych, by modulować plastyczność neuronalną w konkretnych obszarach mózgu. Celem jest opracowanie nowych terapii dla osób z depresją, uzależnieniami i padaczką lekooporną, chorób, wobec których dzisiejsza medycyna pozostaje zbyt często bezsilna.
Brain Health Day to dobry moment, by podkreślić: polska nauka ma swój wkład w europejską odpowiedź na kryzys zdrowia mózgu.