Leki psychiatryczne zostawiają ślad w EEG. Naukowcy z Nenckiego nauczyli się go odczytywać

Zapis EEG odzwierciedla nie tylko stan kliniczny pacjenta, ale też to, jakie leki przyjmuje. Naukowcy z Pracowni Neurofizjologii Umysłu Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN przeprowadzili największą jak dotąd na świecie analizę tego zjawiska – i opublikowali jej wyniki w czasopiśmie eBioMedicine.

Zespół przeanalizował ponad 24 tysiące zapisów EEG zebranych na przestrzeni 20 lat w dwóch warszawskich szpitalach psychiatrycznych, obejmujących blisko 75 tysięcy zmiennych opisujących aktywność mózgu i 14 grup leków psychotropowych. Dzięki tak dużej próbie badacze mogli wykryć subtelne, ale spójne wzorce, trudne do uchwycenia w mniejszych badaniach.

Analiza potwierdziła zależności znane z wcześniejszych, prowadzonych na znacznie mniejszą skalę prac, a jednocześnie ujawniła kilkanaście nowych powiązań między lekami a zapisem EEG, między innymi:

💊 Benzodiazepiny wzmacniają fale beta (towarzyszące czuwaniu i skupieniu uwagi), a jednocześnie osłabiają fale theta powiązane z napięciem emocjonalnym.

💊 Antydepresanty z grupy SSRI zwiększają synchronizację fal gamma między różnymi obszarami mózgu – proces istotny dla integrowania bodźców zmysłowych, świadomego postrzegania, pamięci operacyjnej i uwagi.

💊 Leki przeciwpadaczkowe zmieniają złożoność sygnału EEG, zmniejszając synchronizację fal alfa i zwiększając ją w paśmie theta.

💊 Leki przeciwpsychotyczne mogą obniżać ogólny poziom pobudzenia mózgu, co potencjalnie ogranicza procesy związane z powstawaniem halucynacji.

Wyniki otwierają drogę do wykorzystania EEG jako narzędzia wspierającego lekarzy w ocenie, czy pacjent przyjmuje przepisany lek zgodnie z zaleceniami i czy jego mózg reaguje na terapię tak, jak powinien. Mogą też wspierać testowanie nowych substancji psychotropowych.

Cały zestaw wyników, wraz z możliwością interaktywnego przeglądania danych, badacze udostępnili publicznie na platformie BrainwavesRX.